Yukarıdaki sınıflandırmadan elde edilebilecek istatistiki bilgilere göre ise de:

• Çalışanların % 5' i koşullar ne olursa olsun hile yapma eğilimi içinde değildir.
• Çalışanların % 85’i uygun ortam koşullarında hile yapma eğilimine girebilmektedir.
• Çalışanların % 10’ u koşullar ne olursa olsun hile yapmaya kararlı durumdadırlar.

Yine çeşitli ülkelerde yapılan araştırmalar sonucunda varılan sonuçlar aşağıdaki gibidir;

• İşletmeler yıllık gelirlerinin % 6' sını hileler yüzünden kaybediyor.
• Küçük ölçekli şirketler hile olasılığı en yüksek olanlar. En çok paraya mal olan hileler 100 kişinin altında çalışanı bulunan şirketlerde yaşanıyor.
• En tipik suiistimalci üniversite bitirmiş olanlar.
• Suçların %75'i erkekler tarafından işleniyor.
• Erkek çalışanlar şirketi kadınlara oranla 4 kat daha fazla zarara uğratıyor.
• Müdür ve üst yöneticilerin yarattığı zararlar yönetici olmayanlara göre 16 kat daha fazla.
• 60 yaş ve üzerindeki kimselerin yarattığı zarar, 25 yaş ve altındakilerin neden olduğu zararların 25 katı olarak tespit edilmiş.

Çalışanlara "İş yerinizde etik olmayan ne tür davranışlara şahit oldunuz?" şeklinde bir soru sorulmuş. Çalışanların %27'si hırsızlık, %36'sı kayıtlarla oynandığını, %45'i ise üstlere yalan söylendiğini gözlemlediğini söylemiş. Daha sonra bu kimselere bu gördüklerini üst yönetime bildirip bildirmediklerini sorulduğunda, çalışanların %79'u evet, %21'i hayır demiş. Hayır diyen kesime neden bildirmedikleri sorulduğunda, takım oyuncusu olmamakla itham edileceğinden korktukları, yapılan kötü işlerin nasıl olsa düzeltilmeyeceğini düşündükleri, üstünün bunun acısını çıkaracağını bildikleri, bunun şirkette gizli kalmayacağına inandıkları için bildirmediklerini söylemişler.

"Peki bu insanlar neden dürüst davranmıyor?" sorusuna en sık gösterilen sebep "işinden memnun olmamak" olmuş. İkinci sebep mali sıkıntı olarak belirlenmiş ama bu noktada dikkat çekilen husus, bunun hakiki bir mali sıkıntı olmayabileceği, üst yöneticilerin maaşlarının artıp aşağıdakilerle arasındaki fark büyürken aşağıdakilerin de farkı kapatmayı bu yolla sağlayacağını sandığı olabileceği şeklinde. Bir üçüncüsü de çalışanların örneğin "Şimdi bu parayı alıyorum ama bu şirketten aldığım bir borçtur, ben bunu ilerde bir zamanda öderim" tarzında ya da şirketin kendilerine adil davranmadığını düşünüp bir çeşit intikam aldıkları şeklinde yapılanlara kılıf bulmasıdır.

Yukarıdaki istatistikler gerçek boyutların oldukça altında kalmaktadır. Zira, ortaya çıkmayan ve/ veya ortaya çıksa dahi işletmeler tarafından çeşitli nedenlerle gizli tutulan, açıklanmayan hileleri de dikkate aldığımızda yapılan hilelerin türü ve boyutu çok daha fazladır.

En fazla yapılan hilelerden örnekler;

• Çeşitli biçimlerde yapılan para tahsilatının kayıtlara yansıtılmadan zimmete geçirilmesi…
• Müşteriden yapılan tahsilatın geciktirilmesi…
• Yapılan tahsilatın eksik bildirilmesi…
• Çift tahsilat makbuzu veya tahsilat makbuzlarında rakam değiştirmeleri…
• Banka kayıtları ile oynanarak parasal yarar sağlanması…
• Belgeler üzerinde yapılan sahtekarlıklar ile yarar sağlama…
• Yapılmaması gereken veya önceden yapılmış ödemelerin yapılması…
• İşletmeye gerçek olmayan borçlar yaratılarak lehte ödemenin sağlanması...
• Sahte satıcılar yaratarak lehte ödeme sağlanması…
• Stok ve hurda hırsızlığı…
• Gerçek olmayan harcamalar yaratarak ödemelerin elde edilmesi...
• Gider kalemlerinin şişirilmesi…
• Gereğinden fazla satın alımı yapılması…
• Fazla mesai ücretleri yaratılarak menfaat sağlanması…

Bir kişinin çalıştığı işletmeyi dolandırmasına neden olarak bilinen veya bilinmeyen çok çeşitli unsurlar olabilmektedir. Ancak bazı unsurların bir araya gelmesi halinde hile eylemi kaçınılmaz olmaktadır. Örneğin; herhangi bir ortamda yangın çıkabilmesi için benzin, ateş ve oksijenin birleşmesi yeterli olmaktadır. Bunlardan birinin olmaması durumunda ise yangın tehlikesi yok denecek kadar azalmaktadır.
Hilenin gerçekleşme eylemini de yukarıda açıklanan türden bir birlikteliğe indirgemek mümkündür. Hilenin oluşması için gerekli 3 unsurun varlığından söz edilebilmektedir. Bu unsurlar:

• Baskı,
• Fırsat
• Haklı gösterme olarak ifade edilebilmektedir.

Hilenin oluşması için gerekli olan bu üç unsurun işleyişi aşağıda basit bir örnek üzerinden açıklanmıştır.

• Çalışan, kumar tutkusu nedeniyle büyük tutarlı bir borç altına girmiştir. Gelir düzeyinin yetersiz olması nedeniyle borcunu ödeyememiş ve ölüm tehdidi almaya başlamıştır. (BASKI unsuru)
• İşletmede sağlıklı bir iç kontrol yapısı ve denetim mekanizması olmadığından çalışan yakalanmayacağını düşünerek parayı zimmetine geçirmektedir. ( FIRSAT unsuru)
• Yakalandığında, yaptığı eyleminin ahlaki nitelik taşımadığını bilse de parayı sonradan yerine koyacağını ve bu nedenle suçlanabileceğini tahmin etmediği gibi bahaneler ileri sürerek kendini haklı gösterme çabası içine sokabilmektedir. (HAKLI GÖSTERME unsuru)

Yukarıdaki örnekte görüleceği üzere üç unsurun bir araya gelmesi ile hile eylemi meydana gelmiştir. Bu üç unsurun birinin veya birkaçının olmaması hileyi ortadan kaldırabilecek veya olasılığını azaltabilecektir.

(Kaynak: Bozkurt Nejat, Yaklaşım Dergisi 2002, sayı 92,93 – Maliye Hesap Uzmanları Derneği, Denetim ilke ve Esasları 2.Baskı- Söyler Halil, MÜSBE)